DERSİN GENEL BİLGİLERİ

Ders Kodu	Ders Adı	Yıl	Yarıyıl	Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
LOJ5210	İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Yönetimi	2	Bahar	1	2	3	6

Dersin Türü:	Zorunlu
Dersin Düzeyi:	Önlisans      TYYÇ:5. Düzey      QF-EHEA:Kısa Düzey      EQF-LLL:5. Düzey
Dersin Öğretim Dili:	Türkçe
Dersin Ön/Yan Koşulu:	Yoktur
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze
Dersin Koordinatörü:	Öğretim Görevlisi YONCA TAHTALIOĞLU
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı:	Öğretim Görevlisi YONCA TAHTALIOĞLU
Dersin Kategorisi:	Mesleki Alan

BÖLÜM II: DERSİN TANITIMI

Dersin Amacı ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı, öğrencilerin lojistik sektöründe karşılaşılabilecek iş sağlığı ve güvenliği risklerini tanımalarını, risk değerlendirme süreçlerini öğrenmelerini ve uygun kontrol önlemlerini planlayabilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin güvenli çalışma kültürü geliştirmeleri, yasal sorumlulukları kavramaları ve risk yönetimine yönelik analitik düşünme becerileri kazanmaları hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği:

Bu ders, iş sağlığı ve güvenliğinin temel kavramlarını, tehlike ve risk türlerini, risk değerlendirme yöntemlerini ve kontrol yaklaşımlarını ele almaktadır. Lojistik operasyonlar kapsamında depo, taşımacılık, elleçleme ve terminal faaliyetlerinde ortaya çıkabilecek riskler örnek olaylar ve senaryolar üzerinden incelenir. Ders sürecinde öğrencilerin risk analizi yapabilme, önleyici stratejiler geliştirebilme ve güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına katkı sağlayabilme becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Derse Özgü Kurallar

Öğrencilerin ders kapsamında yürütülen uygulama ve vaka çalışmalarına aktif katılım göstermeleri beklenmektedir. Üniversite mevzuatı doğrultusunda derslere en az %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır ve dersler yüz yüze gerçekleştirilecektir. Kısa sınavlara ilan edilen tarih ve saatlerde katılım sağlanması gerekmektedir.

Dersin Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ), dersi başarı ile tamamlayan öğrencilerin kendilerinden sahip olmaları beklenen bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade eder. Bu bağlamda, bu ders için tanımlanmış olan Ders Öğrenme Çıktıları aşağıda verilmektedir.

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)

1) İş sağlığı ve güvenliği ile risk yönetimine ilişkin temel kavramları açıklar ve lojistik operasyonlar bağlamında değerlendirebilir.

2) İş sağlığı ve güvenliği mevzuatını yorumlayarak çalışan ve işverenlerin yasal sorumluluklarını açıklayabilir.

Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)

1) Lojistik çalışma ortamlarında karşılaşılabilecek tehlikeleri tanımlar ve potansiyel riskleri analiz edebilir.

2) Risk değerlendirme sürecini uygular ve uygun risk kontrol yöntemlerini seçebilir.

Yetkinlikler ("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

1) Risk yönetimi süreçlerinde sorumluluk alabilir ve güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına katkı sağlayabilir.

2) Güvenli çalışma kültürünün önemini değerlendirebilir ve mesleki uygulamalarına aktarabilir.

3) Depo, taşımacılık, elleçleme ve terminal operasyonlarında ortaya çıkabilecek risklere yönelik önleyici stratejiler geliştirebilir.

4) Lojistik faaliyetlere ilişkin örnek olay ve senaryoları analiz ederek risk değerlendirmesi yapabilir ve uygun kontrol önlemleri geliştirebilir.

Haftalık Ders Planı

Hafta	Konu	Materyal Paylaşımı *
		Ön Hazırlık	Pekiştirme
1)	Dersin tanıtımı, kapsamı ve öğrenme hedeflerinin açıklanması. İş sağlığı ve güvenliği kavramına giriş, temel tanımlar ve önleyici yaklaşımın önemi. Lojistik sektöründe güvenli çalışma kültürünün rolü.
2)	İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili ulusal mevzuatın incelenmesi. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işveren ve çalışanların yasal sorumlulukları. Lojistik faaliyetlerde yasal uyumun önemi.
3)	İş kazaları ve meslek hastalıklarının tanımı, nedenleri ve sonuçları. Lojistik sektöründe sık karşılaşılan kaza türlerinin değerlendirilmesi. Kaza nedenlerinin analizine yönelik temel yaklaşımlar.
4)	Tehlike ve risk kavramlarının detaylı incelenmesi. Ramak kala olayların tanımlanması ve raporlanmasının önemi. Proaktif güvenlik anlayışının geliştirilmesi.
5)	Fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal tehlike türlerinin sınıflandırılması. Lojistik çalışma ortamlarında karşılaşılabilecek tehlikelerin değerlendirilmesi.
6)	Risk kavramına giriş, risk ve tehlike arasındaki ilişkinin açıklanması. Risk değerlendirmesinin amacı, kapsamı ve organizasyonlar için önemi.
7)	Risk değerlendirme sürecinin aşamaları: tehlikelerin belirlenmesi, risklerin analiz edilmesi ve kontrol tedbirlerinin planlanması. Sistematik risk yönetimi yaklaşımı.
8)	Ara Sınav
9)	Risk analiz yöntemlerine giriş. L tipi matris ve Fine-Kinney yöntemlerinin temel prensipleri. Örnek senaryolar üzerinden risk puanlama çalışmaları.
10)	Risklerin derecelendirilmesi ve önceliklendirilmesi. Olasılık ve şiddet kavramlarının birlikte değerlendirilmesi. Kabul edilebilir risk düzeylerinin belirlenmesi.
11)	Risk kontrol yöntemleri ve önleme hiyerarşisi. Ortadan kaldırma, ikame, mühendislik kontrolleri, idari kontroller ve kişisel koruyucu donanımların değerlendirilmesi.
12)	Lojistik operasyonlara yönelik örnek olaylar üzerinden risk değerlendirme uygulamaları. Öğrencilerin belirlenen bir senaryo kapsamında tehlike tanımlama ve kontrol önerileri geliştirmesi.
13)	Risk değerlendirme sonuçlarının izlenmesi, dokümantasyonu ve güncellenmesi. Sürekli iyileştirme yaklaşımı ve güvenli çalışma kültürünün sürdürülebilirliği.
14)	Genel tekrar

*Bu alan öğrencilerin ders öncesi hazırlık ve sonrası dersi pekiştirme için paylaşılan ders materyallerini içerir.

Ders İçin Zorunlu/Önerilen Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Ders notları ve ders materyalleri, üniversitenin öğrenme yönetim sistemi (Online Beykoz) üzerinden öğrencilerin erişimine sunulmaktadır. Sistem üzerinde yer alan içerikler dersin öğrenme sürecini destekleyecek şekilde yapılandırılmış olup, ders kapsamında ayrıca sunumlar, örnek uygulamalar ve vaka çalışmaları da kullanılacaktır. Öğrencilerin ilgili materyalleri düzenli olarak takip etmeleri beklenmektedir. Ders kapsamında ayrıca güncel mevzuat, ulusal ve uluslararası standartlar ile sektörel kaynaklardan yararlanılacaktır. Course notes and course materials are made available to students via the university’s learning management system (Online Beykoz). The content provided on the system is structured to support the learning process, and presentations, sample practices, and case studies will also be utilized throughout the course. Students are expected to follow the relevant materials regularly. Relevant legislation, national and international standards, and sectoral resources will also be utilized throughout the course.

Diğer Kaynaklar:

Temel Kaynaklar (Core Resources) • Yazıcı, Mehmet. (2019). İş Sağlığı ve Güvenliğinde Risk Yönetimi. İstanbul: Beta Yayıncılık. • Hughes, Phil & Ferrett, Ed. (2020). Introduction to Health and Safety at Work. 6th Edition. Routledge. Mevzuat ve Standartlar (Regulations and Standards) • T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2012). 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. • *İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. • International Organization for Standardization (ISO). (2018). ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri. Destekleyici Kaynaklar (Supporting Resources) • Alaeddinoğlu, Muhammed Fatih. (2021). İş Sağlığı ve Güvenliğinde Risk Analizi ve Değerlendirmesi için Yapay Sinir Ağları ile Geliştirilmiş Bir Karar Destek Sistemi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. • Chopra, Sunil. (2023). Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation. Pearson. • Rushton, Alan., Croucher, Phil., & Baker, Peter. (2022). The Handbook of Logistics and Distribution Management. Kogan Page. Core Resources • Yazıcı, Mehmet. (2019). Risk Management in Occupational Health and Safety. Istanbul: Beta Publishing. • Hughes, Phil & Ferrett, Ed. (2020). Introduction to Health and Safety at Work. 6th Edition. Routledge. Regulations and Standards • Republic of Türkiye Ministry of Labour and Social Security. (2012). Occupational Health and Safety Law No. 6331. • Regulation on Risk Assessment in Occupational Health and Safety. • International Organization for Standardization (ISO). (2018). ISO 45001 Occupational Health and Safety Management Systems. Supporting Resources • Alaeddinoğlu, Muhammed Fatih. (2021). A Decision Support System Developed with Artificial Neural Networks for Risk Analysis and Assessment in Occupational Health and Safety. Nobel Academic Publishing. • Chopra, Sunil. (2023). Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation. Pearson. • Rushton, Alan., Croucher, Phil., & Baker, Peter. (2022). The Handbook of Logistics and Distribution Management. Kogan Page

DERS ÖĞRENME ÇIKTILARI - PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLİŞKİSİ

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)	1	2	3	4	5	8	6	7
Program Öğrenme Çıktıları (PÖÇ)
1) Lojistik ve tedarik zinciri yönetiminin temel kavram, kuram ve süreçleri ile tedarik zincirinde yer alan tarafların görev ve sorumluluklarını açıklayabilir.
2) Depo yönetimi, sipariş işlemleri, taşıma, paketleme ve etiketleme gibi lojistik operasyonlarını yürütebilir.
3) Dış ticaret, pazarlama ve gümrük mevzuatı ile dış ticaret süreçlerine (INCOTERMS, teslim ve ödeme şekilleri vb.) ilişkin temel bilgileri uygulayabilir.
4) Lojistik işletmelerinin iç ve dış çevresini ekonomik göstergeler açısından değerlendirebilir.
5) Lojistik alanında karşılaşılan karmaşık sorunlara yönelik yenilikçi çözümler geliştirebilir.
6) Tasarım, planlama ve karar verme süreçlerinde kuramsal bilgileri ve bilişim teknolojilerini etkin biçimde kullanabilir.
7) İşyeri uygulamaları kapsamında kazanılan deneyimler doğrultusunda teorik bilgileri pratikle bütünleştirebilir.
8) Etik değerler, sosyal sorumluluk ilkeleri, iş hukuku ile iş sağlığı ve güvenliği kuralları çerçevesinde mesleki sorumluluk bilinciyle davranabilir.
9) Sürdürülebilirlik, yeşil lojistik ve çevresel duyarlılık ilkeleri doğrultusunda lojistik süreçleri yönetebilir.
10) Takım çalışması ve iletişim süreçlerinde etkili biçimde rol alabilir.
11) Lojistik alanındaki güncel gelişmeleri ve teknolojik yenilikleri izleyebilir.

BÖLÜM III: DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLE İLİŞKİSİ

Dersin Program Öğrenme Çıktılarına Katkı Düzeyi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Program Öğrenme Çıktıları	Katkı Oranı (1-5)
1)	Lojistik ve tedarik zinciri yönetiminin temel kavram, kuram ve süreçleri ile tedarik zincirinde yer alan tarafların görev ve sorumluluklarını açıklayabilir.	4
2)	Depo yönetimi, sipariş işlemleri, taşıma, paketleme ve etiketleme gibi lojistik operasyonlarını yürütebilir.	4
3)	Dış ticaret, pazarlama ve gümrük mevzuatı ile dış ticaret süreçlerine (INCOTERMS, teslim ve ödeme şekilleri vb.) ilişkin temel bilgileri uygulayabilir.	1
4)	Lojistik işletmelerinin iç ve dış çevresini ekonomik göstergeler açısından değerlendirebilir.	3
5)	Lojistik alanında karşılaşılan karmaşık sorunlara yönelik yenilikçi çözümler geliştirebilir.	4
6)	Tasarım, planlama ve karar verme süreçlerinde kuramsal bilgileri ve bilişim teknolojilerini etkin biçimde kullanabilir.	5
7)	İşyeri uygulamaları kapsamında kazanılan deneyimler doğrultusunda teorik bilgileri pratikle bütünleştirebilir.	4
8)	Etik değerler, sosyal sorumluluk ilkeleri, iş hukuku ile iş sağlığı ve güvenliği kuralları çerçevesinde mesleki sorumluluk bilinciyle davranabilir.	5
9)	Sürdürülebilirlik, yeşil lojistik ve çevresel duyarlılık ilkeleri doğrultusunda lojistik süreçleri yönetebilir.	3
10)	Takım çalışması ve iletişim süreçlerinde etkili biçimde rol alabilir.	2
11)	Lojistik alanındaki güncel gelişmeleri ve teknolojik yenilikleri izleyebilir.	1

BÖLÜM IV: DERSİN ÖĞRENME VE ÖĞRETME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ

Dersin Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm öğrenme ve öğretme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların öğrenme ve öğretme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri
Anlatım
Tartışma
Vaka Çalışması
Problem Çözme
Gösterip Yaptırma
Gösterim
Derse Aktif Katılım

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm ölçme ve değerlendirme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların ölçme ve değerlendirme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri
Ara Sınav
Yarıyıl Sonu Sınavı
Kısa Sınav
Derse Aktif Katılım
Tartışmalara Katılım

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerinin Başarı Notuna Katkısı

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Uygulama Sayısı / Yarıyıl	Katkı Oranı
Kısa Sınavlar	1	% 15.00
Ara Sınavlar	1	% 35.00
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	% 50.00
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
YARIYIL SONU SINAVININ BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
Toplam		% 100

BÖLÜM V: DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Ders	14	3	42
Laboratuvar	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Derse Özgü Staj	0	0	0
Arazi Çalışması	0	0	0
Sınıf Dışı Ders Çalışması	0	0	0
Sunum / Seminer	0	0	0
Proje	0	0	0
Ödevler	0	0	0
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	42
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Kısa Sınav	1	25	25
Ara Sınavlar	1	38	38
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	48	48
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri)			153
DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat)			6