| Dersin Amacı: |
Bu stüdyo, MT 6 ve 8 gruplarıyla "Dikey Stüdyo" kurgusunda, Gülensu-Gülsuyu bölgesindeki kentsel dönüşüm sürecine "Kentsel Akupunktur" yöntemiyle müdahale etmeyi amaçlar. Üst sınıflar büyük ölçekli konut dokusuna odaklanırken, MT 4 grubu mahallenin sosyal dokusunu tahkim eden, afetlere dirençli ve günlük yaşamı onaran küçük ölçekli sosyal donatılar tasarlayacaktır.
Temel Yaklaşım: Tasarım; strüktür, cephe ve topoğrafyanın ayrılmaz bir bütün olduğu "Tektonik Bütünlük" prensibi üzerine kurulur. Öğrencinin strüktür, topoğrafya ve sosyal ihtiyaçlar arasında bütüncül bir mimari dil kurması hedeflenir.
|
| Dersin İçeriği: |
Gülsuyu, Gülensu mahalleleri coğrafyasında biriken hatıraların, emeğin ve direncin, aidiyetin mekânsallaşmış halidir. Bu dönem stüdyoda, böylesi bir topoğrafyada kentsel yaşama mekanları tasarımlarıyla doğru noktaya doğru müdahaleyi yapabilmeyi tartışacağız.
Tasarım odağı: Kentsel dönüşümün vinçleri ve beton blokları arasında, mahalle dokusuna uyumlu veya aykırı tüm müdahalelere rağmen mahallenin nefes almasını sağlayacak "yaşam pınarları" şu 3 unsurla tariflenebilr mi?
• Direnç/ tasarımlar sadece sıradan günler için değil, deprem sırasında ve sonrasında mahalleliyi ayakta tutacak bir "güvenli liman" olabilir mi?
• Hafıza/ kentsel dönüşümle gelen yıkımın anıları da yıkmasına izin vermeyecek bir "bellek arayüzü" kurgulamak mümkün mü?
• Tektonik/ Gülsuyu, Gülensu mahallesinin topoğrafyasına uyumlu.
2. KENTSEL ANALİZ VE YERE BAKIŞ (İlk 3 Hafta)
Öğrencinin 4 başlıkta analiz yapması beklenmektedir (kesit, rota, doluluk/boşluk ve afet erişimi analizleri zorunludur):
• Topoğrafik Kesit Analizi: Arazinin eğim kırılmalarını ve manzara yönelimini anlamak.
• Sosyolojik Doku & İhtiyaç Haritası: Mahallelinin gündelik rotaları ve eksik olan sosyal donatıların saptanması.
• Dönüşüm & Bellek Analizi: Mevcut dokuda korunması gereken sokak izleri veya malzeme karakterleri.
• Afet Lojistiği Analizi: Olası bir depremde proje alanının erişilebilirliği ve toplanma alanı potansiyeli.
|
Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ), dersi başarı ile tamamlayan öğrencilerin kendilerinden sahip olmaları beklenen bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade eder. Bu bağlamda, bu ders için tanımlanmış olan Ders Öğrenme Çıktıları aşağıda verilmektedir.
|
|
|
|
| Bilgi
(Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)
|
1) Kentsel Boşluk ve Bağlam Analizi: Karmaşık topoğrafyaya ve sosyal katmanlara sahip kentsel alanları (Gülensu/Gülsuyu örneği), "Terrain Vague" ve benzeri güncel kentsel teoriler ışığında analiz ederek tasarım verisine dönüştürür.
|
2) Topografya ve Tektonik Bütünleşme: Eğimli arazi koşullarında, yapının zeminle kurduğu fiziksel ve tektonik ilişkiyi (saplanma, teraslanma, yükselme) 1/500 ve 1/100 ölçekli kesit-maket çalışmalarıyla özgün bir mimari dile aktarır.
|
| Beceriler
(Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)
|
| Yetkinlikler
("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)
|
1) Esnek Program ve Senaryo Geliştirme: Kamusal yapıları sadece günlük kullanım işlevleriyle değil; afet, kriz veya ihtiyaç değişimleri anında dönüşebilecek (lojistik merkez, sığınma alanı vb.) esnek mekânsal senaryolarla birlikte tasarlar.
|
2) Altyapı ve Sürdürülebilirlik Entegrasyonu: Mimari projeyi bir sistem olarak ele alır; su hasadı (sarnıç), enerji sürekliliği (jeneratör/yenilenebilir enerji) ve servis lojistiği gibi teknik altyapı bileşenlerini tasarımın estetik ve işlevsel bir parçası haline getirir.
|
3) Ölçekler Arası Geçiş ve Temsil: 1/500 kentsel ölçekteki kararlar ile 1/100 mimari detay ölçeği arasındaki hiyerarşiyi kurar; tasarımı teknik çizimler, sistem kesitleri ve fiziksel modeller aracılığıyla profesyonel standartlarda ifade eder.
|
4) Sosyal Sorumluluk ve Etik: Kentsel dönüşüm alanlarında yerel doku, mahalle kültürü ve kullanıcı ihtiyaçlarını gözeterek, toplum yararına dirençli ve onarıcı mimari çözümler üretir.
|
| Hafta |
Konu |
Materyal Paylaşımı * |
|
Ön Hazırlık |
Pekiştirme |
| 1) |
Bu dönem, İstanbul’un en karakteristik yamaç yerleşimlerinden biri olan Gülensu-Gülsuyu bölgesine odaklanıyoruz. Çalışmamız, "dik bir topoğrafyada yaşam nasıl örgütlenir?" sorusuna yanıt ararken; tasarımı sadece estetik bir nesne olarak değil, mahalle dokusuna eklemlenen dirençli ve onarıcı bir müdahale olarak ele alacaktır. |
|
Öğrenciler, belirlenen bölge içerisinde yaklaşık 300-600 m² kapalı alan programına sahip aşağıdaki odaklardan birini seçeceklerdir:
Hibrit Toplanma Merkezi: Günlük kullanımda atölye/sosyal alan, afet anında lojistik merkez.
Yamaç Kitaplığı ve Medyatek: Kot farkını mekan dizisine dönüştüren bir bilgi köprüsü.
Ekolojik Araştırma Arayüzü: Mahalle dokusu ile doğal eşik arasında bir "yeşil durak".
Mahalle Tamirhanesi ve Kolektif Üretim İşliği: Zanaat ve üretimin sokağa taştığı bir odak. |
| 1) |
Giriş, Manifesto ve Arazi Gezisi. |
|
|
| 2) |
Kentsel Analiz ve "Yer Seçimi" (proje alanı seçimi). |
|
|
| 3) |
İhtiyaç Programı ve Konsept Diyagramları (Normal/Afet Senaryosu). |
|
|
| 4) |
1/200 Kesit üzerinden topoğrafya-yapı ilişkisi. Peyzaj ve Sokak Kotu İlişkisi (Yapının bulunduğu yere ve kente eklemlenmesi). |
|
|
| 5) |
Teknik çizimler ve maket üzerinden tasarım savunması. 1/1000, 1/200 Kesit üzerinden topoğrafya-yapı ilişkisi. Peyzaj ve Sokak Kotu İlişkisi (Yapının bulunduğu yere ve kente eklemlenmesi). |
|
|
| 6) |
Strüktürel İskelet Tasarımı (Kütle maketi ile eş zamanlı). |
|
|
| 7) |
Plan şemalarının netleşmesi ve düşey sirkülasyon. |
|
|
| 8) |
Vize/Ara jüri:
Teknik çizimler ve maket üzerinden tasarım savunması. (Vaziyet Planı-Plan-Kesit-Görünüş, maket uyumu) |
|
|
| 9) |
Taşıyıcı sistemin/strüktürün görünürlüğü.
Taşıyıcı sistemin mekân içindeki varlığının netleşmesi (Zoom-in). Tasarımın başından beri kurgulanan taşıyıcı sistemin, mekânın içindeki fiziksel varlığının (kolon-kiriş-açıklık ilişkisi) netleştirilmesi ve ölçekli teknik dille ifade edilmesi. |
|
|
| 10) |
Arkitektonik kararların inceltilmesi/ Cephe kararları, malzeme dokusu ve peyzaj son kararlar.
Kentsel Arayüz ve Atmosferin Hassaslaştırılması
Yapının sokakla kurduğu ilişkinin (zemin kotu/peyzaj) ve iç-dış dengesinin (ışık, malzeme, doku) nihai kararlara ulaştırılması. Tasarımın çevresiyle bütünleşme aşaması.
|
|
|
| 11) |
1/50 Plan, Kesit, Görünüş, 1/20 Sistem Kesiti (Zemin-Duvar-Çatı birleşimi). |
|
|
| 12) |
Peyzaj ve Sokak Kotu İlişkisinin inceltilmesi (Yapının bulunduğu yere ve kente artı değer olarak eklemlenmesi). |
|
|
| 13) |
Pafta bütünlüğü ve ve anlatım dili, 1/1000, 1/200, 1/50 Sistem Detayı finalize edilmesi. |
|
|
| 14) |
Pafta bütünlüğü ve ve anlatım dili, 1/1000, 1/200, 1/50 Sistem Detayı finalize edilmesi. |
|
|
| |
Program Öğrenme Çıktıları |
Katkı Oranı (1-5) |
| 1) |
Alanı ile ilgili kuramsal, olgusal ve uygulamalı bilgileri, tarih, sanat, kültür, çevre, insan ve teknoloji bağlamıyla mimarlık problemlerinin kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda çözümü için kullanır ve uygular. |
5 |
| 2) |
Mimari tasarım ve yapım uygulamalarını analiz eder, modeller, değerlendirir, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır. |
5 |
| 3) |
Mimari kültürel mirasın korunması, doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilir mimarlık konularını bilir. |
5 |
| 4) |
Yapı malzemeleri, yapı mühendisliği, yapısal sistemler, çevresel kontrol, servis sistemleri gibi teknik konuları ve bu konuların mimari tasarım ile ilişkisini bilir. |
4 |
| 5) |
İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır. |
1 |
| 6) |
Mimarlık meslek pratiğine ilişkin konuları bilir, stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir. |
5 |
| 7) |
Tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını ve araçlarını kullanabilir. |
4 |
| 8) |
Mimari tasarım ve uygulamada toplumsal, ekolojik ve kültürel öğelere ilişkin mesleki yargıların oluşumu için gereken etik yaklaşımları bilir. |
5 |
| 9) |
Kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu bilir. |
5 |
| ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ |
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri |
Etkinlik Sayısı/Yarıyıl |
Süresi (saat) |
Toplam İş Yükü |
| Ders |
13 |
9 |
117 |
| Laboratuvar |
0 |
0 |
0 |
| Uygulama |
0 |
0 |
0 |
| Derse Özgü Staj |
0 |
0 |
0 |
| Arazi Çalışması |
3 |
8 |
24 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışması |
14 |
6 |
84 |
| Sunum / Seminer |
1 |
9 |
9 |
| Proje |
0 |
0 |
0 |
| Ödevler |
4 |
12 |
48 |
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü |
- |
- |
282 |
| ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ |
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri |
Etkinlik Sayısı/Yarıyıl |
Süresi (saat) |
Toplam İş Yükü |
| Kısa Sınav |
0 |
0 |
0 |
| Ara Sınavlar |
1 |
6 |
6 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı |
1 |
6 |
6 |
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü |
- |
- |
12 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri) |
294 |
| DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat) |
12 |
AKTS Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
