DERSİN GENEL BİLGİLERİ

Ders Kodu	Ders Adı	Yıl	Yarıyıl	Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
MIM6213	Yapay Zekanın Sınır ve Potansiyelleri	2	Güz	3	0	3	3

Dersin Türü:	Seçmeli Ders II
Dersin Düzeyi:	Lisans      TYYÇ:6. Düzey      QF-EHEA:1. Düzey      EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Öğretim Dili:	Turkish
Dersin Ön/Yan Koşulu:	Yoktur
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze
Dersin Koordinatörü:
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı:
Dersin Kategorisi:	Yetkinlik Geliştirme (Üniversite Seçmeli)

BÖLÜM II: DERSİN TANITIMI

Dersin Amacı ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı mimarlık öğrencilerine yapay zekâ araçlarının çalışma prensiplerini, potansiyellerini ve limitlerini mimari tasarım, temsil ve süreçlerde eleştirel ve etik bir bakışla kullanabilme yetkinliği kazandırmaktır. Ders, öğrencilere yapay zekâyı pasif bir araç olarak tüketmek yerine, kendi bilgi birikimlerini ve tasarım vizyonlarını geliştirerek yapay zekâyı bilinçli ve etkin biçimde yöneten tasarımcılar olmaları için gerekli kavramsal altyapıyı, uygulama pratiğini ve etik duyarlılığı sunmayı hedeflemektedir.

Dersin İçeriği:

Ders, yapay zekânın temel kavramlarını, tarihsel gelişimini ve mimarlık bağlamındaki uygulamalarını; etik kullanımı, sınırları ve potansiyelleriyle birlikte ele alır. Öğrenciler seminerler, teorik anlatımlar, atölye çalışmaları ve proje üretimleri üzerinden hem bireysel hem de kolektif üretimler gerçekleştirir. Grup çalışmaları ve bireysel projeler aracılığıyla öğrencilerin eleştirel düşünme, sorumlu kullanım ve tasarıma entegre etme becerileri ölçülür.

Dersin Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ), dersi başarı ile tamamlayan öğrencilerin kendilerinden sahip olmaları beklenen bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade eder. Bu bağlamda, bu ders için tanımlanmış olan Ders Öğrenme Çıktıları aşağıda verilmektedir.

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)

1) Yapay zekânın temel kavramlarını, tarihsel gelişimini ve mimarlık alanındaki uygulamalarını açıklayabilme; potansiyel ve sınırlarını kavramsal düzeyde değerlendirebilme.

Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)

1) Yapay zeka araçlarını mimari tasarım ve temsil süreçlerinde deneyimleyerek uygulayabilme; istem mühendisliği (prompt engineering) ve grafik üretim yöntemlerini kullanabilme.

Yetkinlikler ("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

1) Grup projelerinde sorumluluk üstlenebilme, bireysel projelerde bağımsız çalışma yürütüp sonuçlarını değerlendirebilme.

2) Yapay zeka alanındaki yeni gelişmeleri takip ederek öğrenme süreçlerine entegre edebilme; kendi vizyonunu ve bilgi dağarcığını geliştirerek yapay zekâyı bilinçli bir şekilde yönlendirebilme.

3) Mimarlıkta yapay zekâ kullanımının etik boyutlarını tartışabilme; mesleki üretimlerde sorumlu ve bilinçli kullanım ilkelerini uygulayabilme.

4) Sunumlar ve tartışmalar yoluyla fikirlerini açık biçimde ifade edebilme; kolektif üretimlerde işbirliği yapabilme ve geri bildirim süreçlerine etkin katılabilme.

Haftalık Ders Planı

Hafta	Konu	Materyal Paylaşımı *
		Ön Hazırlık	Pekiştirme
1)	Tanışma, Yapay Zekanın Geleceği ve Ekonomik Etkileri
2)	Makine Öğrenmesi
3)	Makine Öğrenmesi Uygulama
4)	Makine Öğrenmesi Uygulama
5)	Derin Öğrenme - Üretken Yapay Zeka - Doğal Dil İşleme
6)	Derin Öğrenme - Üretken Yapay Zeka - Doğal Dil İşleme
7)	Derin Öğrenme - Üretken Yapay Zeka - Doğal Dil İşleme
8)	Vize Teslimi
9)	Büyük Dil Modellerinin çalışma prensipleri, RAG (Bilgi Getirmeli Üretim) ile istem mühendisliğinin karşılaştırılması ve ince ayar (fine-tuning)
10)	Mimarlık Yazılımlarında Bugün ve Gelecek
11)	Mimarlık Yazılımlarında Bugün ve Gelecek
12)	Yapay zekanın etik ve sorumlu kullanımı
13)	Konuk Seminer Yapay zekanın etik ve sorumlu kullanımı

*Bu alan öğrencilerin ders öncesi hazırlık ve sonrası dersi pekiştirme için paylaşılan ders materyallerini içerir.

Ders İçin Zorunlu/Önerilen Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:
Diğer Kaynaklar:

DERS ÖĞRENME ÇIKTILARI - PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLİŞKİSİ

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)	1	2	3	4	5	6
Program Öğrenme Çıktıları (PÖÇ)
1) Alanı ile ilgili kuramsal, olgusal ve uygulamalı bilgileri, tarih, sanat, kültür, çevre, insan ve teknoloji bağlamıyla mimarlık problemlerinin kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda çözümü için kullanır ve uygular.
2) Mimari tasarım ve yapım uygulamalarını analiz eder, modeller, değerlendirir, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır.
3) Mimari kültürel mirasın korunması, doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilir mimarlık konularını bilir.
4) Yapı malzemeleri, yapı mühendisliği, yapısal sistemler, çevresel kontrol, servis sistemleri gibi teknik konuları ve bu konuların mimari tasarım ile ilişkisini bilir.
5) İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır.
6) Mimarlık meslek pratiğine ilişkin konuları bilir, stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir.
7) Tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını ve araçlarını kullanabilir.
8) Mimari tasarım ve uygulamada toplumsal, ekolojik ve kültürel öğelere ilişkin mesleki yargıların oluşumu için gereken etik yaklaşımları bilir.
9) Kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu bilir.

BÖLÜM III: DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLE İLİŞKİSİ

Dersin Program Öğrenme Çıktılarına Katkı Düzeyi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Program Öğrenme Çıktıları	Katkı Oranı (1-5)
1)	Alanı ile ilgili kuramsal, olgusal ve uygulamalı bilgileri, tarih, sanat, kültür, çevre, insan ve teknoloji bağlamıyla mimarlık problemlerinin kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda çözümü için kullanır ve uygular.	4
2)	Mimari tasarım ve yapım uygulamalarını analiz eder, modeller, değerlendirir, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır.	1
3)	Mimari kültürel mirasın korunması, doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilir mimarlık konularını bilir.
4)	Yapı malzemeleri, yapı mühendisliği, yapısal sistemler, çevresel kontrol, servis sistemleri gibi teknik konuları ve bu konuların mimari tasarım ile ilişkisini bilir.
5)	İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır.	4
6)	Mimarlık meslek pratiğine ilişkin konuları bilir, stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir.	5
7)	Tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını ve araçlarını kullanabilir.	5
8)	Mimari tasarım ve uygulamada toplumsal, ekolojik ve kültürel öğelere ilişkin mesleki yargıların oluşumu için gereken etik yaklaşımları bilir.
9)	Kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu bilir.

BÖLÜM IV: DERSİN ÖĞRENME VE ÖĞRETME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ

Dersin Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm öğrenme ve öğretme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların öğrenme ve öğretme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri
Anlatım
Tartışma
Problem Çözme
Gösterim
Okuma
Proje Hazırlama
Akran Eğitimi
Seminer
Bireysel ve Grup Çalışması
Derse Aktif Katılım

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm ölçme ve değerlendirme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların ölçme ve değerlendirme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri
Ara Sınav
Yarıyıl Sonu Sınavı
Ödev Değerlendirme

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerinin Başarı Notuna Katkısı

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Uygulama Sayısı / Yarıyıl	Katkı Oranı
Ara Sınavlar	1	% 35.00
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	% 50.00
Derse Aktif Katılım	1	% 15.00
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
YARIYIL SONU SINAVININ BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
Toplam		% 100

BÖLÜM V: DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Ders	13	3	39
Laboratuvar	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Derse Özgü Staj	0	0	0
Arazi Çalışması	0	0	0
Sınıf Dışı Ders Çalışması	0	0	0
Sunum / Seminer	0	0	0
Proje	0	0	0
Ödevler	2	6	12
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	51
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Kısa Sınav	0	0	0
Ara Sınavlar	1	10	10
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	10	10
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	20
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri)			71
DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat)			3