DERSİN GENEL BİLGİLERİ

Ders Kodu	Ders Adı	Yıl	Yarıyıl	Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
MIM6208	Yürüyerek Öğrenme, Kaydetme: Tarihi Yarımada	3	Bahar	3	0	3	3

Dersin Türü:	Seçmeli Ders VII
Dersin Düzeyi:	Lisans      TYYÇ:6. Düzey      QF-EHEA:1. Düzey      EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Öğretim Dili:	Turkish
Dersin Ön/Yan Koşulu:	Yoktur
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze
Dersin Koordinatörü:	Dr. Öğr. Üyesi RAHİME HANDE CANBİLEN OMACAN
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı:	Dr. Öğr. Üyesi RAHİME HANDE CANBİLEN OMACAN
Dersin Kategorisi:

BÖLÜM II: DERSİN TANITIMI

Dersin Amacı ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu ders, kenti sadece görsel bir nesne olarak değil; hareket, zaman ve duyular aracılığıyla deneyimlenen çok katmanlı bir yapı olarak ele alır. İstanbul’un tarihi katmanları (Bizans, Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti) arasında gerçekleştirilen tematik yürüyüşler aracılığıyla; topoğrafya, kentsel morfoloji ve mekânsal hafıza kavramlarını yerinde inceler. Ders kapsamında öğrenciler, teknik çizim araçlarını (kesit, plan) duyusal veriler ve psikocoğrafik analizlerle birleştirerek kenti "okuma" ve "yeniden temsil etme" becerisi kazanırlar.

Dersin İçeriği:

1-Giriş ve Metodoloji/Flâneur kavramı, kenti yürüyerek okuma teknikleri ve Benjamin üzerine tartışma. 2-Kentsel Kaos ve Ticaret/Saha: Eminönü, Yeni Cami, Mısır Çarşısı aksı. Hareket ve yoğunluk analizi. 3-Topoğrafya ve İktidar/Saha: Akropol (1. Tepe), Gülhane ve Sarayburnu. Eğim ve stratejik yerleşim. 4-Teknik Temsil ve Kesit/AutoCAD ortamında kentsel kesit hazırlama; X/Y aksı manipülasyonu (Düşey abartı). 5-Labirent ve Hafıza/Saha: Hanlar Bölgesi ve Kapalıçarşı. Işık, hacim ve yönelim bozukluğu. 6-Duyusal Arşivleme/Doku kopyası teknikleri ve ses/koku verilerinin haritalanması. 7-Ara Teslim/ İlk üç gezinin analitik paftalar ve duyusal eskizler üzerinden sunumu. 8-Su ve Eşik İlişkisi/Haliç kıyısı boyunca yürüyüş; deniz ile kara arasındaki sınırın değişimi. 9-Modernist Müdahale/Karaköy ve Galata aksı; tarihi dokuda modern eklemlenmeler ve silüet analizi. 10-Görünmez Katmanlar/Kent hafızası üzerine okumalar ve kolaj çalışması. 11-Yürüyüşün Ritmi/Farklı kentsel dokularda yürüme hızının ve algının değişimi; psikocoğrafik diyagramlar. 12-Kentsel Boşluk ve Park/Kamusal alanın sınırları; meydanlar ve parkların kentsel akıştaki rolü. 13-Final Projesi Hazırlığı/Seçilen bir rotanın "Kentsel Anlatı Haritası" üzerine stüdyo çalışması. 14-Final Sunumu"Yürüyerek Öğrenme" güncesi ve final paftalarının sergilenmesi/değerlendirilmesi.

Derse Özgü Kurallar

Saha Çalışmalarına Katılım: Bu dersin ana materyali yerinde deneyim ve gözlemdir. Bu nedenle tüm teknik gezilere ve saha çalışmalarına katılım zorunludur. Geçerli bir mazereti olmaksızın gezilere katılmayan öğrenciler, o haftanın eskiz ve analiz değerlendirmesinden muaf tutulamazlar. Ödev ve Teslim Süreçleri: Dönem boyunca gerçekleştirilecek olan 4 ana ödev, saha çalışmalarının analitik ve duyusal çıktılarını (kesit, eskiz, haritalama vb.) kapsar. Ödevlerin belirtilen dijital platformlara (Drive/Classroom vb.) zamanında yüklenmesi esastır. Değerlendirme Ağırlıkları: Yarıyıl İçi Çalışmalar (4 Ödev): %30 (Her ödev %7.5 ağırlığındadır). Ara Sınav (Midterm - Analitik Pafta): %30. Final Projesi (Sentez Portfolyo/Pafta): %40. Etik Kurallar: Eskizlerin ve analizlerin saha çalışması sırasında "yerinde" üretilmesi beklenmektedir. Fotoğraf üzerinden yapılan kurgusal çizimler dersin metodolojisine aykırı kabul edilir.

Dersin Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ), dersi başarı ile tamamlayan öğrencilerin kendilerinden sahip olmaları beklenen bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade eder. Bu bağlamda, bu ders için tanımlanmış olan Ders Öğrenme Çıktıları aşağıda verilmektedir.

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)

Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)

1) Kentsel Analiz Yöntemi Geliştirme: Yürümeyi bir kentsel araştırma ve okuma yöntemi olarak kullanabilir; kenti statik bir nesne yerine hareket halindeki bir deneyim alanı olarak analiz edebilir.

Yetkinlikler ("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

1) Yerinde Belgeleme ve Eskiz Disiplini: Saha çalışmaları sırasında "anlık gözlem" ve "yerinde belgeleme" becerisi geliştirerek, eskiz defterini bir mimari günlük ve veri toplama aracı olarak kullanabilir.

2) Duyusal Verileri Görselleştirme: Ses, koku, rüzgar ve doku gibi soyut duyusal verileri, mimari diyagramlar ve duyusal haritalar (sensory mapping) aracılığıyla somut teknik anlatılara dönüştürebilir.

3) Tarihsel Katmanlaşmayı Okuma: İstanbul`un (özellikle Tarihi Yarımada`nın) Bizans, Osmanlı ve Modern dönemlerine ait kentsel izlerini ayırt edebilir ve bu katmanların mekânsal hafıza üzerindeki etkilerini yorumlayabilir.

4) Topoğrafik Temsil Tekniklerini Uygulama: Kentsel kesitlerde ölçek manipülasyonu (düşey abartı vb.) yaparak, arazinin morfolojik karakterini ve kütle-boşluk ilişkisini teknik olarak doğru ifade edebilir.

5) Disiplinlerarası İlişki Kurma: Mimari mekân analizinde edebiyat (Mehmet Coral), felsefe (Walter Benjamin) ve kentsel sosyoloji (Flâneur kavramı) referanslarını kullanarak disiplinlerarası bir perspektif geliştirebilir.

Haftalık Ders Planı

Hafta	Konu	Materyal Paylaşımı *
		Ön Hazırlık	Pekiştirme
1)	Kuramsal Açılış: Flanörlük Metodu. Aylaklık ve dikkatli bakış. Yeni Cami`ye/den bakış		Giriş: Yürümek Bir Araştırma Yöntemi Flâneur kavramı ve kentsel deneyim teorileri. Kişisel Atlas kurgusuna giriş. 2 Kentsel Kaos ve Ticaret Katmanı Saha Gezisi 01: Eminönü, Yeni Cami ve Mısır Çarşısı aksı. Hareket analizi. Materyal
2)	Gezi 02 Eşik ve İktidar: Sirkeci - Akropol - Sultanahmet. Kot Farkı Analizi		Giriş: Yürümek Bir Araştırma Yöntemi Flâneur kavramı ve kentsel deneyim teorileri. Kişisel Atlas kurgusuna giriş. 2 Kentsel Kaos ve Ticaret Katmanı Saha Gezisi 01: Eminönü, Yeni Cami ve Mısır Çarşısı aksı. Hareket analizi.
3)	Atölye Gözlem Sanatı: İlk gezi notlarının tasnifi. Kartpostal #1		Topoğrafya ve İktidarın İzi Saha Gezisi 02: Akropol (1. Tepe), Gülhane ve Sarayburnu. Eğim ve stratejik yerleşim.
4)	Kuramsal Yer Kavramı ve Yerin Ruhu: Mekânı "yer" yapan nedir?		Teknik Temsil: Manipüle Edilmiş Kesit AutoCAD üzerinde kentsel kesit çalışması; X/Y aksı manipülasyonu (Düşey abartı).
5)	Gezi 03 Kaosun İçindeki Yer: Hanlar Bölgesi ve Eminönü / Ritim ve Hareket		Labirent, Işık ve Hacim Saha Gezisi 03: Hanlar Bölgesi ve Kapalıçarşı. Yönelim ve dehliz analizi.
6)	Gezi 04 Topoğrafya ve Yerleşme: Zeyrek - Süleymaniye. Topoğrafya		Doku ve Temas: Frottage Tekniği Sahadan doku kopyası (frottage) alma ve malzemenin zamanla aşınımı üzerine analiz.
7)	Gezi 05 Sınır ve Yerleşme: Kariye - Tekfur - Kara Surları. Doku Notasyonu		Ara Teslim (Midterm) İlk üç gezinin analitik paftalar ve duyusal eskizler üzerinden sunumu.
8)	Atölye Yer`in Dokusu: Surlar ve nişlerin analizi. Kartpostal #2		Eşik ve Sınır: Kara ile Denizin Teması Sahil hattı boyunca yürüyüş; Bizans surları ve modern ulaşım akslarının kesişimi.
9)	Ara Sınav Gezi Güncesi (Sketchbook) Teslimi.		Giriş: Yürümek Bir Araştırma Yöntemi Flâneur kavramı ve kentsel deneyim teorileri. Kişisel Atlas kurgusuna giriş. 2 Kentsel Kaos ve Ticaret Katmanı Saha Gezisi 01: Eminönü, Yeni Cami ve Mısır Çarşısı aksı. Hareket analizi. 3 Topoğrafya ve İktidarın İzi Saha Gezisi 02: Akropol (1. Tepe), Gülhane ve Sarayburnu. Eğim ve stratejik yerleşim. 4 Teknik Temsil: Manipüle Edilmiş Kesit AutoCAD üzerinde kentsel kesit çalışması; X/Y aksı manipülasyonu (Düşey abartı). 5 Labirent, Işık ve Hacim Saha Gezisi 03: Hanlar Bölgesi ve Kapalıçarşı. Yönelim ve dehliz analizi. 6 Doku ve Temas: Frottage Tekniği Sahadan doku kopyası (frottage) alma ve malzemenin zamanla aşınımı üzerine analiz. 7 Ara Teslim (Midterm) İlk üç gezinin analitik paftalar ve duyusal eskizler üzerinden sunumu. 8 Eşik ve Sınır: Kara ile Denizin Teması Sahil hattı boyunca yürüyüş; Bizans surları ve modern ulaşım akslarının kesişimi. 9 Duyusal Haritalama (Sensory Mapping) Ses, koku ve rüzgar verilerinin diyagramlara dönüştürülmesi ve atlasa işlenmesi. 10 Görünmez Katmanlar ve Hafıza İstanbul`un kayıp katmanları üzerine okumalar (Mehmet Coral referanslı kolaj çalışması).
10)	Konuk Anlatı: "İstanbul`un Kayıp Yerleri". Hafıza		Görünmez Katmanlar ve Hafıza İstanbul`un kayıp katmanları üzerine okumalar (Mehmet Coral referanslı kolaj çalışması).
11)	Gezi 06 Son Durak: Boğaz Hattı. Eminönü - Vapur - Beykoz. Silüet / Mesafe		Yürüyüşün Ritmi ve Psikocoğrafya Farklı kentsel dokularda yürüme hızının ve algının değişimi; rota diyagramları.
12)	Atölye Sentez: Flanörün gözüyle "Yer"i okumak. Kartpostal #3		Kişisel Atlasın Kurgusu: Sentez Toplanan tüm verilerin (kesit, eskiz, doku) bir "anlatı haritası"na dönüştürülmesi.
13)	Stüdyo Çalışması: Atlas Finalizasyonu Kişisel atlasın grafik dili ve sunum formatı üzerine bireysel kritikler.
14)	14 Final Sunumu: Tarihi Yarımada Atlası Dönem boyu üretilen "Gezilerden Geriye Kalanlar" portfolyosunun sergilenmesi.

*Bu alan öğrencilerin ders öncesi hazırlık ve sonrası dersi pekiştirme için paylaşılan ders materyallerini içerir.

Ders İçin Zorunlu/Önerilen Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Diğer Kaynaklar:

Benjamin, W. (2004). Pasajlar. (Çev. Ahmet Cemal). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. (Kentsel deneyim ve Flâneur kavramı üzerine temel metin). Coral, M. (2003). Konstantiniye`nin Yitik Günceleri. İstanbul: Doğan Kitap. (Mekânsal hafıza ve tarihi katmanların kurgusal analizi). Coral, M. (2009). Bizans`ta Kayıp Zaman. İstanbul: Doğan Kitap. (İstanbul`un gizli topoğrafyası ve arkeolojik katmanları üzerine anlatı). Cansever, T. (2020). İstanbul`u Anlamak. İstanbul: Klasik Yayınları. (Şehrin morfolojik yapısı ve mimari kimliği üzerine felsefi okuma). Lynch, K. (2010). Kent İmgesi. (Çev. İrem Başeğmez). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. (Kentsel analiz, nirengi noktaları ve zihinsel haritalama teknikleri). Jacobs, J. (2017). Büyük Amerikan Şehirlerinin Ölümü ve Yaşamı. (Çev. Bülent Doğan). İstanbul: Metis Yayınları. (Sokak yaşantısı ve kentsel canlılık analizi). Kaijima, M., Kuroda, J., & Tsukamoto, Y. (Atelier Bow-Wow) (2001). Made in Tokyo. Tokyo: Kajima Institute Publishing. (Hibrit yapılar ve kentsel morfoloji analizleri). Corner, J. (1996). Taking Measures Across the American Landscape. Yale University Press. (Analitik haritalama ve kesit teknikleri üzerine görsel referans). McLean, K. (2017). Sensory Maps. [Web Kaynağı: sensorymaps.com]. (Duyusal verilerin mimari ve kentsel haritalara dönüştürülmesi). İBB Şehir Rehberi. [rehber.ibb.gov.tr]. (Tarihsel topoğrafya ve hava fotoğrafları analizi için dijital veri kaynağı).

DERS ÖĞRENME ÇIKTILARI - PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLİŞKİSİ

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)	1	2	3	4	5	6
Program Öğrenme Çıktıları (PÖÇ)
1) Alanı ile ilgili kuramsal, olgusal ve uygulamalı bilgileri, tarih, sanat, kültür, çevre, insan ve teknoloji bağlamıyla mimarlık problemlerinin kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda çözümü için kullanır ve uygular.
2) Mimari tasarım ve yapım uygulamalarını analiz eder, modeller, değerlendirir, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır.
3) Mimari kültürel mirasın korunması, doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilir mimarlık konularını bilir.
4) Yapı malzemeleri, yapı mühendisliği, yapısal sistemler, çevresel kontrol, servis sistemleri gibi teknik konuları ve bu konuların mimari tasarım ile ilişkisini bilir.
5) İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır.
6) Mimarlık meslek pratiğine ilişkin konuları bilir, stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir.
7) Tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını ve araçlarını kullanabilir.
8) Mimari tasarım ve uygulamada toplumsal, ekolojik ve kültürel öğelere ilişkin mesleki yargıların oluşumu için gereken etik yaklaşımları bilir.
9) Kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu bilir.

BÖLÜM III: DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLE İLİŞKİSİ

Dersin Program Öğrenme Çıktılarına Katkı Düzeyi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Program Öğrenme Çıktıları	Katkı Oranı (1-5)
1)	Alanı ile ilgili kuramsal, olgusal ve uygulamalı bilgileri, tarih, sanat, kültür, çevre, insan ve teknoloji bağlamıyla mimarlık problemlerinin kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda çözümü için kullanır ve uygular.	5
2)	Mimari tasarım ve yapım uygulamalarını analiz eder, modeller, değerlendirir, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır.	1
3)	Mimari kültürel mirasın korunması, doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilir mimarlık konularını bilir.	5
4)	Yapı malzemeleri, yapı mühendisliği, yapısal sistemler, çevresel kontrol, servis sistemleri gibi teknik konuları ve bu konuların mimari tasarım ile ilişkisini bilir.	2
5)	İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır.	2
6)	Mimarlık meslek pratiğine ilişkin konuları bilir, stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir.	1
7)	Tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını ve araçlarını kullanabilir.	5
8)	Mimari tasarım ve uygulamada toplumsal, ekolojik ve kültürel öğelere ilişkin mesleki yargıların oluşumu için gereken etik yaklaşımları bilir.	5
9)	Kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu bilir.	5

BÖLÜM IV: DERSİN ÖĞRENME VE ÖĞRETME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ

Dersin Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm öğrenme ve öğretme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların öğrenme ve öğretme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri
Anlatım
Tartışma
Vaka Çalışması
Problem Çözme
Gösterip Yaptırma
Gösterim
Okuma
Ödev
Proje Hazırlama
Teknik Gezi
Beyin Fırtınası
Soru Cevap
Bireysel ve Grup Çalışması
Stüdyo Uygulamaları
Derse Aktif Katılım

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm ölçme ve değerlendirme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların ölçme ve değerlendirme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri
Ara Sınav
Yarıyıl Sonu Sınavı
Ödev Değerlendirme

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerinin Başarı Notuna Katkısı

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Uygulama Sayısı / Yarıyıl	Katkı Oranı
Uygulama	13	% 0
Arazi Çalışması	8	% 0
Ödev	4	% 5.00
Sunum	1	% 10.00
Ara Sınavlar	1	% 35.00
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	% 50.00
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
YARIYIL SONU SINAVININ BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
Toplam		% 100

BÖLÜM V: DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Ders	13	3	39
Laboratuvar	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Derse Özgü Staj	0	0	0
Arazi Çalışması	6	4	24
Sınıf Dışı Ders Çalışması	2	2	4
Sunum / Seminer	0	0	0
Proje	0	0	0
Ödevler	4	4	16
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	83
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Kısa Sınav	0	0	0
Ara Sınavlar	1	3	3
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	3	3
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	6
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri)			89
DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat)			3