DERSİN GENEL BİLGİLERİ

Ders Kodu	Ders Adı	Yıl	Yarıyıl	Teorik	Pratik	Kredi	AKTS
ILT6106	Görsel Algı	2	Bahar	3	0	3	6

Dersin Türü:	Üniversite Seçmeli
Dersin Düzeyi:	Lisans      TYYÇ:6. Düzey      QF-EHEA:1. Düzey      EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Öğretim Dili:	Turkish
Dersin Ön/Yan Koşulu:	Yoktur
Dersin Veriliş Şekli:	Yüz yüze
Dersin Koordinatörü:	Öğretim Görevlisi NİLGÜN ÇİFTETEPE
Dersin Öğretim Eleman(lar)ı:	Öğretim Görevlisi NİLGÜN ÇİFTETEPE
Dersin Kategorisi:	Yetkinlik Geliştirme (Üniversite Seçmeli)

BÖLÜM II: DERSİN TANITIMI

Dersin Amacı ve İçeriği

Dersin Amacı:

Bu dersin amacı, öğrencilerin görsel algı süreçlerini kavramalarını, görsel uyarıcıları bilinçli şekilde analiz edebilmelerini ve tasarım/sanat üretimlerinde algısal ilkeleri etkin biçimde kullanabilmelerini sağlamaktır.

Dersin İçeriği:

Bu ders, görsel algının kuramsal temellerini ve algısal ilkelerin tasarım süreçlerindeki kullanımını kapsar. Algı ve görme ilişkisi, bilişsel algı yaklaşımları ve Gestalt kuramı ele alınır. Biçim, renk, doku, derinlik, mekân ve hareket algısı incelenir. Görsel hiyerarşi, şekil–zemin ilişkisi, perspektif, görsel yanılsamalar ve algısal yanılgılar değerlendirilir. Ders, öğrencilerin görsel mesajları algısal açıdan analiz edebilme ve algı temelli tasarım üretme becerilerini geliştirmeyi amaçlar.

Derse Özgü Kurallar

Yok

Dersin Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ), dersi başarı ile tamamlayan öğrencilerin kendilerinden sahip olmaları beklenen bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade eder. Bu bağlamda, bu ders için tanımlanmış olan Ders Öğrenme Çıktıları aşağıda verilmektedir.

Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)

1) Görsel algının temel kavramlarını, kuramlarını ve algı modellerini açıklayabilir.

2) Görsel hiyerarşi, Gestalt ilkeleri, perspektif ve algısal yanılsamalar gibi görsel algıya ilişkin temel bileşenleri tanıyabilir.

Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)

1) Görsel mesajları analiz ederek algısal öğelerin kullanımını belirleyebilir ve yorumlayabilir.

2) Algı temelli tasarım ilkelerini uygulayarak estetik, işlevsel ve etkili görsel çözümler üretebilir.

Yetkinlikler ("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)

1) Görsel algı ilkelerini disiplinler arası bir çerçevede analiz ederek, görsel imge ile iletişim arasındaki ilişkileri yaratıcı ve eleştirel düşünme becerileriyle uygulayabilir.

Haftalık Ders Planı

Hafta	Konu	Materyal Paylaşımı *
		Ön Hazırlık	Pekiştirme
1)	Ders oryantasyonu ve ders içeriği tanıtımı.
2)	Görsel Algıya Giriş: Algı nedir? Görme ve Algı Arasındaki Fark.
3)	Görsel Algının Tarihçesi. Ampirist ve Nativist Yaklaşımlar.
4)	Gestalt Kuramına Giriş: Gestalt Psikolojisinin Temel Varsayımları. Bütün–parça ilişkisi.
5)	Gestalt İlkeleri ve Tasarım I: Yakınlık, benzerlik, süreklilik, tamamlama.
6)	Gestalt İlkeleri ve Tasarım II: Şekil-Zemin İlişkisi. Ortak Kader, Bağlantılılık, Eşzamanlılık, Simetri ve Düzen İlkeleri
7)	Bilişsel Algı Kuramları. Seçici dikkat, "yukarıdan aşağıya" ve "aşağıdan yukarıya" işlemleme süreçleri.
8)	Ara Sınav
9)	Işık, Renk ve Algı: Işığın doğası, renk teorileri (Young-Helmholtz, Karşıt Süreç), renk körlüğü ve kültürel renk algısı.
10)	Uzam ve Derinlik Algısı: Monoküler ve Binoküler İpuçları, Doğrusal Perspektif, Doku Gradyanı ve Gölgeleme.
11)	Hareket ve Zaman Algısı: Gerçek hareket vs. Görünür hareket (Stroboskopik hareket, Phi fenomeni). Yeni medya örnekleri.
12)	Dijital Arayüzlerde Algı (UX/UI): Kullanıcı Deneyiminde Fitts Kanunu, Hick Kanunu ve Ekran Okuma Paternleri.
13)	Görsel Semantik ve Göstergebilim: İkon, indeks ve sembol kavramları. Görsel imgelerin kültürel kodlarla yorumlanması.
14)	Görsel Algı ve Tasarım İlişkisi: Tasarım ve Görsel İletişimde Algı. Algı Manipülasyonu.

*Bu alan öğrencilerin ders öncesi hazırlık ve sonrası dersi pekiştirme için paylaşılan ders materyallerini içerir.

Ders İçin Zorunlu/Önerilen Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:

Diğer Kaynaklar:

Yardımcı Kaynaklar ● Akdeniz, Halil. Renk Kuramları (2023): Evrimsel Süreçte Rengin Ortaya Çıkışı, Renk Görme ve Algılama Süreçleri. Boyut Yayın Grubu. ● Arnheim, Rudolf (2015). Görsel Düşünme. Metis Yayınları. ● Arnheim, Rudolf (2024). Sanat ve Görsel Algı: Yaratıcı Gözün Psikolojisi. Albaraka Yayınları ● Berger, John (2016). Görme Biçimleri. İstanbul: Metis. ● Ertan, G. & Sansarcı, E (2016). Görsel Sanatlarda Anlam ve Algı. Alternatif Yayıncılık Limited. ● Goldstein, E. Bruce (2019). Duyum ve Algı. Nobel Akademik Yayıncılık ● Howells, Richard (2019). Visual Culture. Wiley. ● Howells, Richard (2012). Outrage. Art, Controversy, and Society. ● Mirzoeff, Nicholas (2016). How to See the World. Basic Books.

DERS ÖĞRENME ÇIKTILARI - PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLİŞKİSİ

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ)	1	2	3	4	5
Program Öğrenme Çıktıları (PÖÇ)
1) Alanı ile ilgili kuramsal, olgusal ve uygulamalı bilgileri, tarih, sanat, kültür, çevre, insan ve teknoloji bağlamıyla mimarlık problemlerinin kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda çözümü için kullanır ve uygular.
2) Mimari tasarım ve yapım uygulamalarını analiz eder, modeller, değerlendirir, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır.
3) Mimari kültürel mirasın korunması, doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilir mimarlık konularını bilir.
4) Yapı malzemeleri, yapı mühendisliği, yapısal sistemler, çevresel kontrol, servis sistemleri gibi teknik konuları ve bu konuların mimari tasarım ile ilişkisini bilir.
5) İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır.
6) Mimarlık meslek pratiğine ilişkin konuları bilir, stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir.
7) Tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını ve araçlarını kullanabilir.
8) Mimari tasarım ve uygulamada toplumsal, ekolojik ve kültürel öğelere ilişkin mesleki yargıların oluşumu için gereken etik yaklaşımları bilir.
9) Kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu bilir.

BÖLÜM III: DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLE İLİŞKİSİ

Dersin Program Öğrenme Çıktılarına Katkı Düzeyi

Etkisi Yok	1 En Düşük	2 Düşük	3 Orta	4 Yüksek	5 En Yüksek

	Program Öğrenme Çıktıları	Katkı Oranı (1-5)
1)	Alanı ile ilgili kuramsal, olgusal ve uygulamalı bilgileri, tarih, sanat, kültür, çevre, insan ve teknoloji bağlamıyla mimarlık problemlerinin kullanıcı gereksinimleri doğrultusunda çözümü için kullanır ve uygular.
2)	Mimari tasarım ve yapım uygulamalarını analiz eder, modeller, değerlendirir, gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlar ve geliştirir; bu amaçla uygun yöntemleri, araçları ve teknolojileri seçer ve kullanır.
3)	Mimari kültürel mirasın korunması, doğal çevrenin korunması ve sürdürülebilir mimarlık konularını bilir.
4)	Yapı malzemeleri, yapı mühendisliği, yapısal sistemler, çevresel kontrol, servis sistemleri gibi teknik konuları ve bu konuların mimari tasarım ile ilişkisini bilir.
5)	İş dünyasının ve toplumun beklentileri doğrultusunda gelişen ve üniversitemizin kurumsal çıktıları olarak tanımlamış olduğu yetkinlikleri ileri düzeyde kazanır.
6)	Mimarlık meslek pratiğine ilişkin konuları bilir, stratejik, yenilikçi ve girişimci fikirler geliştirir.
7)	Tasarım düşüncesini aktarabilecek farklı temsil ortamlarını ve araçlarını kullanabilir.
8)	Mimari tasarım ve uygulamada toplumsal, ekolojik ve kültürel öğelere ilişkin mesleki yargıların oluşumu için gereken etik yaklaşımları bilir.
9)	Kamu yararını gözetme, tarihsel/kültürel ve doğal kaynaklara karşı saygılı olma ve yaşam kalitesini yükseltme konusundaki sorumluluğunu bilir.

BÖLÜM IV: DERSİN ÖĞRENME VE ÖĞRETME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ

Dersin Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm öğrenme ve öğretme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların öğrenme ve öğretme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Öğrenme ve Öğretme Yöntemleri
Anlatım
Tartışma
Gösterim
Okuma
Ödev
Soru Cevap
Derse Aktif Katılım

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri

(Üniversitemiz genelinde kullanılan tüm ölçme ve değerlendirme yöntemleri sistematik olarak yönetilmektedir. Akademik birimlerden gelen talepler doğrultusunda bölüm/programların ölçme ve değerlendirme yöntemleri ilgili kurullarımız tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunursa, üniversite havuzunda toplanmaktadır. Bölüm ve programlar, kendileri için program tasarımlarına uygun olan yöntemleri bu havuzdan seçebilmektedirler. Benzer şekilde, dersler için kullanılması uygun görülen yöntemler de programlar düzeyinde belirlenmiş olan yöntemler arasından seçilebilmektedir.)

Programa Genelinde Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Ders İçin Kullanılan Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri
Ara Sınav
Yarıyıl Sonu Sınavı
Ödev Değerlendirme

Dersin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerinin Başarı Notuna Katkısı

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri	Uygulama Sayısı / Yarıyıl	Katkı Oranı
Ödev	1	% 15.00
Ara Sınavlar	1	% 35.00
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	% 50.00
Toplam		% 100
YARIYIL İÇİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
YARIYIL SONU SINAVININ BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI		% 50
Toplam		% 100

BÖLÜM V: DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Ders	14	3	42
Laboratuvar	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Derse Özgü Staj	0	0	0
Arazi Çalışması	0	0	0
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	1	14
Sunum / Seminer	0	0	0
Proje	0	0	0
Ödevler	1	25	25
Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	81
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri	Etkinlik Sayısı/Yarıyıl	Süresi (saat)	Toplam İş Yükü
Kısa Sınav	0	0	0
Ara Sınavlar	1	35	35
Yarıyıl Sonu Sınavı	1	45	45
Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü	-	-	80
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri)			161
DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat)			6