DERSİN GENEL BİLGİLERİ |
| Ders Kodu | Ders Adı | Yıl | Yarıyıl | Teorik | Pratik | Kredi | AKTS |
| ILT6106 | Görsel Algı | 3 | Bahar | 3 | 0 | 3 | 6 |
| Dersin Türü: | Üniversite Seçmeli |
| Dersin Düzeyi: | Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey |
| Dersin Öğretim Dili: | Turkish |
| Dersin Ön/Yan Koşulu: | Yoktur |
| Dersin Veriliş Şekli: | Yüz yüze |
| Dersin Koordinatörü: | Öğretim Görevlisi NİLGÜN ÇİFTETEPE |
| Dersin Öğretim Eleman(lar)ı: |
Öğretim Görevlisi NİLGÜN ÇİFTETEPE |
| Dersin Kategorisi: |
BÖLÜM II: DERSİN TANITIMI |
| Dersin Amacı: | Bu dersin amacı, öğrencilerin görsel algı süreçlerini kavramalarını, görsel uyarıcıları bilinçli şekilde analiz edebilmelerini ve tasarım/sanat üretimlerinde algısal ilkeleri etkin biçimde kullanabilmelerini sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği: | Bu ders, görsel algının kuramsal temellerini ve algısal ilkelerin tasarım süreçlerindeki kullanımını kapsar. Algı ve görme ilişkisi, bilişsel algı yaklaşımları ve Gestalt kuramı ele alınır. Biçim, renk, doku, derinlik, mekân ve hareket algısı incelenir. Görsel hiyerarşi, şekil–zemin ilişkisi, perspektif, görsel yanılsamalar ve algısal yanılgılar değerlendirilir. Ders, öğrencilerin görsel mesajları algısal açıdan analiz edebilme ve algı temelli tasarım üretme becerilerini geliştirmeyi amaçlar. |
| Yok |
| Bilgi (Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Görsel algının temel kavramlarını, kuramlarını ve algı modellerini açıklayabilir. |
||
|
2) Görsel hiyerarşi, Gestalt ilkeleri, perspektif ve algısal yanılsamalar gibi görsel algıya ilişkin temel bileşenleri tanıyabilir. |
||
| Beceriler (Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Görsel mesajları analiz ederek algısal öğelerin kullanımını belirleyebilir ve yorumlayabilir. |
||
|
2) Algı temelli tasarım ilkelerini uygulayarak estetik, işlevsel ve etkili görsel çözümler üretebilir. |
||
| Yetkinlikler ("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.) | ||
|
1) Görsel algı ilkelerini disiplinler arası bir çerçevede analiz ederek, görsel imge ile iletişim arasındaki ilişkileri yaratıcı ve eleştirel düşünme becerileriyle uygulayabilir. |
||
| Hafta | Konu | ||
| Ön Hazırlık | Pekiştirme | ||
| 1) | Ders oryantasyonu ve ders içeriği tanıtımı. | ||
| 2) | Görsel Algıya Giriş: Algı nedir? Görme ve Algı Arasındaki Fark. | ||
| 3) | Görsel Algının Tarihçesi. Ampirist ve Nativist Yaklaşımlar. | ||
| 4) | Gestalt Kuramına Giriş: Gestalt Psikolojisinin Temel Varsayımları. Bütün–parça ilişkisi. | ||
| 5) | Gestalt İlkeleri ve Tasarım I: Yakınlık, benzerlik, süreklilik, tamamlama. | ||
| 6) | Gestalt İlkeleri ve Tasarım II: Şekil-Zemin İlişkisi. Ortak Kader, Bağlantılılık, Eşzamanlılık, Simetri ve Düzen İlkeleri | ||
| 7) | Bilişsel Algı Kuramları. Seçici dikkat, "yukarıdan aşağıya" ve "aşağıdan yukarıya" işlemleme süreçleri. | ||
| 8) | Ara Sınav | ||
| 9) | Işık, Renk ve Algı: Işığın doğası, renk teorileri (Young-Helmholtz, Karşıt Süreç), renk körlüğü ve kültürel renk algısı. | ||
| 10) | Uzam ve Derinlik Algısı: Monoküler ve Binoküler İpuçları, Doğrusal Perspektif, Doku Gradyanı ve Gölgeleme. | ||
| 11) | Hareket ve Zaman Algısı: Gerçek hareket vs. Görünür hareket (Stroboskopik hareket, Phi fenomeni). Yeni medya örnekleri. | ||
| 12) | Dijital Arayüzlerde Algı (UX/UI): Kullanıcı Deneyiminde Fitts Kanunu, Hick Kanunu ve Ekran Okuma Paternleri. | ||
| 13) | Görsel Semantik ve Göstergebilim: İkon, indeks ve sembol kavramları. Görsel imgelerin kültürel kodlarla yorumlanması. | ||
| 14) | Görsel Algı ve Tasarım İlişkisi: Tasarım ve Görsel İletişimde Algı. Algı Manipülasyonu. | ||
| Ders Notları / Kitaplar: | |
| Diğer Kaynaklar: | Yardımcı Kaynaklar ● Akdeniz, Halil. Renk Kuramları (2023): Evrimsel Süreçte Rengin Ortaya Çıkışı, Renk Görme ve Algılama Süreçleri. Boyut Yayın Grubu. ● Arnheim, Rudolf (2015). Görsel Düşünme. Metis Yayınları. ● Arnheim, Rudolf (2024). Sanat ve Görsel Algı: Yaratıcı Gözün Psikolojisi. Albaraka Yayınları ● Berger, John (2016). Görme Biçimleri. İstanbul: Metis. ● Ertan, G. & Sansarcı, E (2016). Görsel Sanatlarda Anlam ve Algı. Alternatif Yayıncılık Limited. ● Goldstein, E. Bruce (2019). Duyum ve Algı. Nobel Akademik Yayıncılık ● Howells, Richard (2019). Visual Culture. Wiley. ● Howells, Richard (2012). Outrage. Art, Controversy, and Society. ● Mirzoeff, Nicholas (2016). How to See the World. Basic Books. |
DERS ÖĞRENME ÇIKTILARI - PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLİŞKİSİ |
| Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ) | 1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Program Öğrenme Çıktıları (PÖÇ) | ||||||||||
| 1) Matematik, fen bilimleri, temel mühendislik ve yazılım mühendisliği disiplinine özgü konularda bilgi; bu bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi. | ||||||||||
| 2) Karmaşık mühendislik problemlerini, temel bilim, matematik ve mühendislik bilgilerini kullanarak ve ele alınan problemle ilgili BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını gözeterek tanımlama, formüle etme ve analiz becerisi. | ||||||||||
| 3) Karmaşık mühendislik problemlerine yaratıcı çözümler tasarlama becerisi; karmaşık sistemleri, süreçleri, cihazları veya ürünleri gerçekçi kısıtları ve koşulları gözeterek, mevcut ve gelecekteki gereksinimleri karşılayacak biçimde tasarlama becerisi. | ||||||||||
| 4) Karmaşık mühendislik problemlerinin analizi ve çözümüne yönelik, tahmin ve modelleme de dahil olmak üzere, uygun teknikleri, kaynakları ve modern mühendislik ve bilişim araçlarını, sınırlamalarının da farkında olarak seçme ve kullanma becerisi. | ||||||||||
| 5) Karmaşık mühendislik problemlerinin incelenmesi için literatür araştırması, deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama dahil, araştırma yöntemlerini kullanma becerisi. | ||||||||||
| 6) Mühendislik uygulamalarının BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında, topluma, sağlık ve güvenliğe, ekonomiye, sürdürülebilirlik ve çevreye etkileri hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık. | ||||||||||
| 7) Mühendislik meslek ilkelerine uygun davranma, etik sorumluluk hakkında bilgi; hiçbir konuda ayrımcılık yapmadan, tarafsız davranma ve çeşitliliği kapsayıcı olma konularında farkındalık. | ||||||||||
| 8) Bireysel olarak ve disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda (yüz yüze, uzaktan veya karma) takım üyesi veya lideri olarak etkin biçimde çalışabilme becerisi. | ||||||||||
| 9) Hedef kitlenin çeşitli farklılıklarını (eğitim, dil, meslek gibi) dikkate alarak, teknik konularda sözlü, yazılı etkin iletişim kurma becerisi. | ||||||||||
| 10) Proje yönetimi ve ekonomik yapılabilirlik analizi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik ve yenilikçilik hakkında farkındalık. | ||||||||||
| 11) Bağımsız ve sürekli öğrenebilme, yeni ve gelişmekte olan teknolojilere uyum sağlayabilme ve teknolojik değişimlerle ilgili sorgulayıcı düşünebilmeyi kapsayan yaşam boyu öğrenme becerisi. | ||||||||||
BÖLÜM III: DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARI İLE İLİŞKİSİ |
| Etkisi Yok | 1 En Düşük | 2 Düşük | 3 Orta | 4 Yüksek | 5 En Yüksek |
| Program Öğrenme Çıktıları | Katkı Oranı (1-5) | |
| 1) | Matematik, fen bilimleri, temel mühendislik ve yazılım mühendisliği disiplinine özgü konularda bilgi; bu bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi. | |
| 2) | Karmaşık mühendislik problemlerini, temel bilim, matematik ve mühendislik bilgilerini kullanarak ve ele alınan problemle ilgili BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını gözeterek tanımlama, formüle etme ve analiz becerisi. | |
| 3) | Karmaşık mühendislik problemlerine yaratıcı çözümler tasarlama becerisi; karmaşık sistemleri, süreçleri, cihazları veya ürünleri gerçekçi kısıtları ve koşulları gözeterek, mevcut ve gelecekteki gereksinimleri karşılayacak biçimde tasarlama becerisi. | |
| 4) | Karmaşık mühendislik problemlerinin analizi ve çözümüne yönelik, tahmin ve modelleme de dahil olmak üzere, uygun teknikleri, kaynakları ve modern mühendislik ve bilişim araçlarını, sınırlamalarının da farkında olarak seçme ve kullanma becerisi. | |
| 5) | Karmaşık mühendislik problemlerinin incelenmesi için literatür araştırması, deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama dahil, araştırma yöntemlerini kullanma becerisi. | |
| 6) | Mühendislik uygulamalarının BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında, topluma, sağlık ve güvenliğe, ekonomiye, sürdürülebilirlik ve çevreye etkileri hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık. | |
| 7) | Mühendislik meslek ilkelerine uygun davranma, etik sorumluluk hakkında bilgi; hiçbir konuda ayrımcılık yapmadan, tarafsız davranma ve çeşitliliği kapsayıcı olma konularında farkındalık. | |
| 8) | Bireysel olarak ve disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda (yüz yüze, uzaktan veya karma) takım üyesi veya lideri olarak etkin biçimde çalışabilme becerisi. | |
| 9) | Hedef kitlenin çeşitli farklılıklarını (eğitim, dil, meslek gibi) dikkate alarak, teknik konularda sözlü, yazılı etkin iletişim kurma becerisi. | |
| 10) | Proje yönetimi ve ekonomik yapılabilirlik analizi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik ve yenilikçilik hakkında farkındalık. | |
| 11) | Bağımsız ve sürekli öğrenebilme, yeni ve gelişmekte olan teknolojilere uyum sağlayabilme ve teknolojik değişimlerle ilgili sorgulayıcı düşünebilmeyi kapsayan yaşam boyu öğrenme becerisi. |
BÖLÜM IV: DERSİN ÖĞRENME VE ÖĞRETME YÖNTEMLERİ İLE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ |
| Anlatım | |
| Tartışma | |
| Gösterim | |
| Okuma | |
| Ödev | |
| Soru Cevap | |
| Derse Aktif Katılım |
| Ara Sınav | |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | |
| Ödev Değerlendirme |
| Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri | Uygulama Sayısı / Yarıyıl | Katkı Oranı |
| Ödev | 1 | % 15.00 |
| Ara Sınavlar | 1 | % 35.00 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | % 50.00 |
| Toplam | % 100 | |
| YARIYIL İÇİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİNİN BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI | % 50 | |
| YARIYIL SONU SINAVININ BAŞARI NOTUNA KATKI ORANI | % 50 | |
| Toplam | % 100 | |
BÖLÜM V: DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
| ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ | |||
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik Sayısı/Yarıyıl | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Derse Özgü Staj | 0 | 0 | 0 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | 14 | 1 | 14 |
| Sunum / Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Proje | 0 | 0 | 0 |
| Ödevler | 1 | 25 | 25 |
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü | - | - | 81 |
| ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ | |||
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri | Etkinlik Sayısı/Yarıyıl | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınavlar | 1 | 35 | 35 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı | 1 | 45 | 45 |
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü | - | - | 80 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri) | 161 | ||
| DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat) | 6 | ||