| Dersin Amacı: |
Bu derste, kültürel psikolojinin temel ilgi alanlarını oluşturan aile, birey, insan gelişimi, toplum ve kültür gibi kavramların, kültürel bağlamlar içinde nasıl şekillendiği ve anlam kazandığı incelenecektir. Kültürel psikoloji, bireyin psikolojik süreçlerini kültürle karşılıklı etkileşim içinde ele alarak evrenselci yaklaşımlara eleştirel bir alternatif sunar. Bu bağlamda, ders kapsamında kültürel çalışmalar, performans çalışmaları, toplumsal cinsiyet çalışmaları, etnografi ve antropoloji gibi disiplinlerden de teorik ve metodolojik katkılar alınacaktır. Farklı kültürel bağlamlarda psikolojik kavramların nasıl yeniden üretildiğine ve deneyimlendiğine odaklanılacaktır. Dersin sonunda öğrencilerin, psikolojinin ana kavramlarını kültürel bağlam içinde sorgulayıp yeniden düşünmeleri, kültürlerarası karşılaştırmalı analizler yapabilmeleri ve kültürel çeşitliliğe duyarlı eleştirel bir perspektif geliştirmeleri beklenmektedir. |
| Dersin İçeriği: |
Kültürel psikolojide temel kavramlar
Sosyalleşme, kültürlenme
Kültür ve oyun ilişkisi
Erkeklik kültürü ve performans
Kültür, cinsellik ve toplumsal Cinsiyet
Irk, psikopatoloji ve kültür
Kültür ve ruhsallık
Göç ve kültür |
Ders Öğrenme Çıktıları (DÖÇ), dersi başarı ile tamamlayan öğrencilerin kendilerinden sahip olmaları beklenen bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade eder. Bu bağlamda, bu ders için tanımlanmış olan Ders Öğrenme Çıktıları aşağıda verilmektedir.
|
|
|
|
| Bilgi
(Kuramsal ve/veya olgusal bilgi olarak tanımlanmıştır.)
|
1) Kültürel psikolojinin temel kavramlarını (aile, birey, insan gelişimi, toplum, kültür) açıklayabilme.
|
2) Psikolojik süreçlerin kültürel bağlamlarda nasıl şekillendiğini analiz edebilme.
|
3) Kültürel psikoloji ile ilişkili disiplinlerin (kültürel çalışmalar, performans çalışmaları, toplumsal cinsiyet çalışmaları, etnografi, antropoloji) temel teorik ve metodolojik yaklaşımlarını tanıyabilme.
|
4) Farklı kültürel bağlamlarda psikolojik kavramların yeniden üretimi ve deneyimlenmesi süreçlerini değerlendirebilme.
|
5) Psikolojinin ana kavramlarını kültür perspektifinden eleştirel bir şekilde sorgulayabilme.
|
6) Kültürlerarası karşılaştırmalı analizler yaparak kültürel farklılıkları ve benzerlikleri kavrayabilme.
|
7) Kültürel çeşitlilik ve etkileşimlere duyarlı, eleştirel ve bütüncül bir bakış açısı geliştirebilme.
|
| Beceriler
(Bilişsel ve/veya uygulama becerileri olarak tanımlanmıştır.)
|
| Yetkinlikler
("Bağımsız Çalışabilme", "Sorumluluk Alabilme", "Öğrenme", "İletişim ve Sosyal" ve "Alana Özgü" yetkinlikler olarak tanımlanmıştır.)
|
| Hafta |
Konu |
Materyal Paylaşımı * |
|
Ön Hazırlık |
Pekiştirme |
| 1) |
Tanışma ve derse giriş |
Çiğdem Kağıtçıbaşı, Benlik, Aile ve insan Gelişimi Kültürel Psikolojide Kuram ve Uygulamalar. Koç Üniversitesi Yayınları. 2019. (5. Baskı)
|
Kültürel Psikoloji dersinin kapsamı hakkında bilgilendirme ve beklentilerin konuşulması |
| 2) |
Kültürel psikolojide temel kavramlar |
Çiğdem Kağıtçıbaşı, Benlik, Aile ve insan Gelişimi Kültürel Psikolojide Kuram ve Uygulamalar. Koç Üniversitesi Yayınları. 2019. (5. Baskı)
|
Kültürel psikolojinin temel çalışma alanları hakkında bilgilenmek |
| 3) |
Sosyalleşme, kültürlenme |
Çiğdem Kağıtçıbaşı, Benlik, Aile ve insan Gelişimi Kültürel Psikolojide Kuram ve Uygulamalar. Koç Üniversitesi Yayınları. 2019. (5. Baskı)
3. Bölüm “Yeterlik İçin Sosyalleşme” (s. 81-109)
|
Bireyin toplum içinde yer edinmesi ve kültürel değerleri içselleştirmesi süreçleri hakkında bilgi sahibi olmak |
| 4) |
Kültür ve oyun ilişkisi |
Lev Vygotsky, Toplum İçindeki Zihin: Yüksek Zihinsel İşlevlerin Gelişimi. Doruk Yayınları. 2022. “Gelişimde Oyunun Rolü”, s. 123-138
J. Huizinga, Homo Ludens: Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine bir Deneme. Ayrıntı Yayınları. 2021. “Kültür Olgusu Olarak Oyunun Doğası ve Anlamı”, s. 16-48
|
Oyunun kültürel anlamlarını, toplumsal işlevlerini ve birey gelişimindeki yerini keşfedeceklerdir. |
| 5) |
Erkeklik kültürü ve performans |
Clifford Geertz, Kültürlerin Yorumlanması. Dergah Yayınları. 2020. “Balililerin Horoz Dövüşü Üzerine Notlar”, s. 446-459 ve 468-478.
|
Kültürel normlar ve değerlerle şekillenen sosyal bir inşa olarak erkeklik tartışması yapabilmek |
| 6) |
Kültür, cinsellik ve toplumsal Cinsiyet
|
Margaret Mead, Samoa’da Ergen Olmak
Yeliz Turan Yunusoğlu, Yatak Odasındaki Kalabalık
|
Kültürün cinsellik ve toplumsal cinsiyet anlayışlarımızı nasıl şekillendirdiğini bireylerin kimlik ve ilişkiler kurma biçimlerini kavramak |
| 7) |
Irk, psikopatoloji ve kültür |
Frantz Fanon, Siyah Deri Beyaz Maskeler. “Zenci ve Psikopatoloji” s. 88-164
|
Irkın psikopatoloji ve kültür arasındaki etkileşimin bireylerin ruh sağlığını ve toplumsal deneyimlerini anlamada nasıl kritik bir rol oynadığını tartışmak |
| 8) |
Ara sınav |
|
Ara sınav uygulanır |
| 9) |
Kültür ve Ruhsallık |
Sigmund Freud, Totem ve Tabu
|
Kültürün nasıl bireylerin ruhsal deneyimlerini ve anlamlandırma süreçlerini şekillendirerek ruhsallığın farklı biçimlerde ortaya çıkardığını kavramak |
| 10) |
Göç ve kültür |
Çiğdem Kağıtçıbaşı Benlik, Aile ve insan Gelişimi Kültürel Psikolojide Kuram ve Uygulamalar. Koç Üniversitesi Yayınları. 2019. (5. Baskı) (10. Bölüm)
|
Göç deneyiminin bireylerin psikolojik süreçlerini derinden etkileyerek kimlik, aidiyet ve uyum dinamiklerini şekillendirdiğini tartışmak |
| 11) |
Öğrenci grup projesi sunumları |
|
Grup projesinin tüm sınıf tarafından dinlenerek değerlendirilmesi |
| 12) |
Öğrenci grup projesi sunumları |
|
Grup projesinin tüm sınıf tarafından dinlenerek değerlendirilmesi |
| 13) |
Öğrenci grup projesi sunumları |
|
Grup projesinin tüm sınıf tarafından dinlenerek değerlendirilmesi |
| 14) |
Öğrenci grup projeleri sunumları |
|
Grup projesinin tüm sınıf tarafından dinlenerek değerlendirilmesi |
| |
Program Öğrenme Çıktıları |
Katkı Oranı (1-5) |
| 1) |
Matematik, fen bilimleri, temel mühendislik ve yazılım mühendisliği disiplinine özgü konularda bilgi; bu bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi. |
|
| 2) |
Karmaşık mühendislik problemlerini, temel bilim, matematik ve mühendislik bilgilerini kullanarak ve ele alınan problemle ilgili BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını gözeterek tanımlama, formüle etme ve analiz becerisi. |
|
| 3) |
Karmaşık mühendislik problemlerine yaratıcı çözümler tasarlama becerisi; karmaşık sistemleri, süreçleri, cihazları veya ürünleri gerçekçi kısıtları ve koşulları gözeterek, mevcut ve gelecekteki gereksinimleri karşılayacak biçimde tasarlama becerisi. |
|
| 4) |
Karmaşık mühendislik problemlerinin analizi ve çözümüne yönelik, tahmin ve modelleme de dahil olmak üzere, uygun teknikleri, kaynakları ve modern mühendislik ve bilişim araçlarını, sınırlamalarının da farkında olarak seçme ve kullanma becerisi. |
|
| 5) |
Karmaşık mühendislik problemlerinin incelenmesi için literatür araştırması, deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama dahil, araştırma yöntemlerini kullanma becerisi. |
|
| 6) |
Mühendislik uygulamalarının BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında, topluma, sağlık ve güvenliğe, ekonomiye, sürdürülebilirlik ve çevreye etkileri hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık. |
|
| 7) |
Mühendislik meslek ilkelerine uygun davranma, etik sorumluluk hakkında bilgi; hiçbir konuda ayrımcılık yapmadan, tarafsız davranma ve çeşitliliği kapsayıcı olma konularında farkındalık. |
|
| 8) |
Bireysel olarak ve disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda (yüz yüze, uzaktan veya karma) takım üyesi veya lideri olarak etkin biçimde çalışabilme becerisi. |
2 |
| 9) |
Hedef kitlenin çeşitli farklılıklarını (eğitim, dil, meslek gibi) dikkate alarak, teknik konularda sözlü, yazılı etkin iletişim kurma becerisi. |
2 |
| 10) |
Proje yönetimi ve ekonomik yapılabilirlik analizi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik ve yenilikçilik hakkında farkındalık. |
1 |
| 11) |
Bağımsız ve sürekli öğrenebilme, yeni ve gelişmekte olan teknolojilere uyum sağlayabilme ve teknolojik değişimlerle ilgili sorgulayıcı düşünebilmeyi kapsayan yaşam boyu öğrenme becerisi. |
2 |
| ÖĞRENME VE ÖĞRETME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ |
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri |
Etkinlik Sayısı/Yarıyıl |
Süresi (saat) |
Toplam İş Yükü |
| Ders |
14 |
3 |
42 |
| Laboratuvar |
0 |
0 |
0 |
| Uygulama |
0 |
0 |
0 |
| Derse Özgü Staj |
0 |
0 |
0 |
| Arazi Çalışması |
0 |
0 |
0 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışması |
0 |
0 |
0 |
| Sunum / Seminer |
0 |
0 |
0 |
| Proje |
14 |
2 |
28 |
| Ödevler |
0 |
0 |
0 |
| Öğrenme ve Öğretme Etkinlikleri Toplam İş Yükü |
- |
- |
70 |
| ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ETKİNLİKLERİ İŞ YÜKÜ |
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri |
Etkinlik Sayısı/Yarıyıl |
Süresi (saat) |
Toplam İş Yükü |
| Kısa Sınav |
0 |
0 |
0 |
| Ara Sınavlar |
1 |
36 |
36 |
| Yarıyıl Sonu Sınavı |
1 |
46 |
46 |
| Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri Toplam İş Yükü |
- |
- |
82 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Öğrenme ve Öğretme + Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri) |
152 |
| DERSİN AKTS KREDİSİ (Toplam İş Yükü/25.5 Saat) |
6 |